Al jarenlang zijn we bezig met het verduurzamen van ons huis. Tijd om maar eens het net op te halen en te kijken hoeveel klimaatvervuiling we hebben voorkomen met al die verduurzamingen.
Wij wonen sinds 2016 in een huis uit 1908. Toen we er kwamen wonen had het huis een energielabel E. We hebben de afgelopen jaren verduurzaming gedaan op het gebied van zonnepanelen, isolatie, manier van verwarmen en warmte-terug-win-ventilatie. Door al deze verduurzamingen, is ons huis inmiddels goed voor een energielabel A++, maar hoeveel CO2 bespaart dat nou eigenlijk?
Om te weten hoeveel CO2 we hebben bespaard, gaan we kijken naar 4 getallen door de jaren heen:
- Gasverbruik
- Verbruik van elektriciteit uit het net
- Teruglevering van elektriciteit aan het net
- Eigen verbruik van elektriciteit van zonnepanelen
Per categorie zullen we dit omrekenen naar CO2-uitstoot, die we op het eind bij elkaar op zullen tellen.
Gasverbruik
Toen we kwamen wonen in ons huis, gebruikten we per jaar ongeveer 950 kuub aan gas. Door te isoleren kregen we dit naar beneden tot zo’n 800 kuub. Het echte verschil in gasverbruik werd pas gemaakt toen we halverwege 2023 een warmtepomp kregen. Daarmee gebruiken we nu alleen nog gas om op te koken, en dat is bijna niets.
Om het gasverbruik naar CO2-vervuiling om te rekenen, nemen we 2 stappen. Allereerst rekenen we de hoeveelheid kuub om naar energie, door uit te gaan van 9,77 kWh per kuub gas. Vervolgens gaan we uit van 178g CO2-vervuiling per kWh gas. Onze CO2-vervuiling als gevolg van gas, ziet er dan als volgt uit:
Verbruik van elektriciteit uit het stroomnet
Qua elektriciteit maken we hier onderscheid tussen wat we uit het stroomnet halen, wat we terugleveren, en wat we zelf gebruiken van onze zonnepanelen. We hebben een groen energie-contract dat 100% windenergie belooft. Toch betekent dat niet dat de stroom die we krijgen, echt 100% uit windmolens komt. Dat kan ook helemaal niet, want dan zouden we geen stroom krijgen als het windstil is.
In werkelijkheid hebben we in Nederland een bepaalde energiemix met een daarbij behorende zogenaamde ‘CO2-intensiteit’. In principe varieert de hoeveelheid CO2 per kWh stroom continu, maar in deze blogpost vereenvoudigen we dat tot een gemiddelde van 310g CO2 per kWh[1]. Voor ons gebruik thuis krijgen we dan het volgende plaatje:
Wat we hier zien is dat ons elektriciteitsverbruik enorm toegenomen is sinds de komst van de warmtepomp. Op zich was dat te verwachten, maar de vraag is natuurlijk of dit wel opweegt tegen de besparing die we hadden op ons gasverbruik. Laten we dus vooral verder gaan.
Teruglevering van elektriciteit aan het net
Naast dat we stroom uit het stroomnet trekken, leveren we met onze zonnepanelen ook stroom terug aan het net. Die stroom komt op de grote hoop terecht en wordt door andere huishoudens of bedrijven gebruikt. Als we uitgaan van het salderen van deze stroom, dan zouden we die gewoon af kunnen trekken van de stroom die we uit het net halen.
Aan de andere kant valt er ook wat voor te zeggen om deze stroom niet mee te nemen in onze totale CO2-vervuiling. Laten we later in dit artikel bekijken wat er gebeurt als je de teruglevering wel of niet meeneemt. Voor nu rekenen we met dezelfde CO2-intensiteit als hierboven, maar dan negatief. En dan krijgen we voor teruglevering aan het net:
Eigen verbruik van elektriciteit zonnepanelen
De energie van onze eigen zonnepanelen die we gebruiken, heeft natuurlijk niets te maken met de energiemix van kolen en gas, etc. die we in Nederland hebben. Bovendien draagt die energie niets bij aan hoe vol het elektriciteitsnet is. Daarom gaan we deze energie in het vervolg van deze blogpost negeren. Toch is het goed om een idee te krijgen van de hoeveelheid energie die we binnenshuis houden. Zie daarvoor de volgende grafiek:
Wat we hier vooral zien is dat we slechts een klein gedeelte van de stroom die we opwekken, echt zelf gebruiken. Het meeste gaat het elektriciteitsnet in om elders gebruikt te worden. Halverwege 2024 hebben we extra zonnepanelen bij laten plaatsen, wat te zien is in de grafiek. Sindsdien zijn we meer stroom terug gaan leveren aan het stroomnet, maar zijn we ook meer stroom zelf gaan gebruiken. Dat laatste komt omdat we de laatste tijd proberen steeds beter te letten op wanneer we de vaatwasser en de wasmachine aanzetten.
Totale klimaatvervuiling
Om de totale CO2-vervuiling te berekenen hebben we 2 opties:
- We halen teruggeleverde stroom af van de gebruikte stroom (salderen)
- We vergeten de teruggeleverde stroom (niet salderen)
Wat betreft klimaatvervuiling is de twee optie het slechtste geval, dus laten we daar eens naar kijken. Dan kijken we dus alleen naar de CO2-vervuiling van het gas dat we gebruiken en de stroom die we afnemen van het stroomnet. We krijgen daarmee het volgende plaatje:
De bovenstaande grafiek laat zien dat het energieverbruik in ons huis leidde tot ongeveer 1,1 ton aan CO2-uitstoot in 2025. Dat is niet niets, maar toch ongeveer de helft van wat het was vóór de verduurzamingen, namelijk ongeveer 2,2 ton. Het is belangrijk om op te merken dat er een algemene dalende trend is, maar dat de warmtepomp in 2023 duidelijk de grootste bijdrage heeft gehad aan de daling.
Met salderen
Voor de volledigheid hier nog het plaatje met salderen, waarbij onze uitstoot vergeleken met 2016 bijna door 10 gaat:
Kortom: wil je thuis echt CO2 besparen? Werk dan zo snel mogelijk toe naar verwarming met behulp van een warmtepomp.
Deze blogpost is een geüpdatet versie van een artikel dat een jaar geleden verscheen op mijn website. In het artikel op mijn website vind je links naar artikelen waarin ik de verschillende stappen die we hebben gezet verder heb uitgewerkt.
[1] Gemiddeld voor de jaren, data van Our World in Data
