Palmolie

Weinig boodschappen haal ik nog bij een supermarkt: eieren en vlees haal ik bij een lokale boer, meel bij een lokale molen, groente, vis en nootjes op de markt en houdbare biologische bulkartikelen bij de Bioclub. Wat ik daarnaast nog nodig heb haal ik bij de supermarkt, waar ik let op het keurmerk voor biologisch of fairtrade. Ik hoorde al langere tijd negatieve geluiden over palmolie, maar wilde niet nóg iets hebben waar ik op moet letten bij het boodschappen doen. Tot eind mei, toen het wederom in het nieuws kwam: de Dutch Alliance Sustainable Palm Oil (DASPO) liet weten dat in 2016 90% van de verwerkte palmolie in Nederland duurzaam was. Daarop kwamen gelijk kritische geluiden van Amnesty International, Greenpeace en Milieudefensie. Tijd om dieper in het onderwerp te duiken.

Wat is palmolie?
Palmolie is een plantaardige olie die wordt gemaakt van het vruchtvlees van een oliepalm. Deze palmen groeien in gebieden rondom de evenaar. Palmolie is een goedkope en efficiënte oliesoort en wordt daarom voor veel verschillende doeleinden gebruikt. Naast het gebruik als biobrandstof wordt palmolie verwerkt in levensmiddelen zoals chocolade, koekjes, shampoo en lippenstift.

Wat is het probleem?
Door de groeiende vraag naar palmolie, breiden de palmolieplantages uit. Om hier ruimte voor te maken worden stukken regenwoud platgebrand waardoor dieren hun leefgebied kwijtraken en er veel CO2 in de atmosfeer komt. Daarnaast worden er mensenrechten overschreden, is er sprake van kinderarbeid, zijn er landconflicten en worden er bestrijdingsmiddelen gebruikt. Kortom: de productie van palmolie is schadelijk voor mens, dier en milieu. (Lees meer)

RSPO-keurmerk
De problemen rondom de productie van palmolie is echter geen nieuws. Al in 2004 werd de internationale Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO) opgericht door bedrijven en maatschappelijke organisaties. Meer dan 2000 leden beloven zich te houden aan de gestelde criteria. Deze criteria gaan over het uitbreiden van plantages, de werknemers en lokale bevolking. Wanneer een product het RSPO-keurmerk draagt, moet 95% van de palmolie in het product duurzame palmolie zijn.

Duurzame palmolie
Volgens DASPO zou 90% van de in Nederland verwerkte palmolie duurzame palmolie zijn. Maar aan die duurzaamheid wordt getwijfeld door een paar grote partijen. Uit publicaties van Amnesty International en Milieudefensie/Friends of the Earth blijkt dat bedrijven die aangesloten zijn bij de RSPO zich niet houden aan de criteria voor duurzame palmolie. Ze beloven beterschap, maar handelen daar niet naar. De enorme economische belangen maken het niet makkelijk de keten te verduurzamen.

Wat nu?
Het is erg, maar eigenlijk schrik ik niet zo van deze verhalen rondom de productie van palmolie. Ik ben me er akelig van bewust dat palmolie maar één van de producten is waarbij deze praktijken voorkomen. We laten veel van onze spullen buiten Nederland produceren en hebben daarbij niet altijd zicht op het productieproces. Het geeft me een gevoel van machteloosheid: wat kan ik dan nog wel kopen? Is er bij productie van andere oliën niet hetzelfde aan de hand? 
Misschien moet ik met kleine stapjes beginnen. Ik heb al gezien dat ik krokante muesli met palmolie makkelijk kan vervangen door krokant muesli zonder palmolie van een ander merk. Een voor een zal ik producten onder de loep nemen en kijken of er een alternatief is. Daarom kijk ik in de supermarkt nu toch maar of er palmolie in de producten zit die op mijn boodschappenlijstje staan.

En jij? Wat ga jij doen nu je dit weet?

Veraniek Veldstra

Facebooktwitter